Teknik Terimler Sözlüğü

Güvenlik Sistemleri Sözlüğü

Güvenlik teknolojisinde sık geçen 64+ terim için sade Türkçe açıklamalar. Bilmediğin bir terim okurken kafan karışmasın diye hazırladık. Telefon edip sormak yerine tek tıkla cevabı al.

Güvenlik Kamerası(14 terim)

AcuSense

Hikvision'ın AI tabanlı insan/araç sınıflandırma teknolojisi

Hikvision kameralarında yapay zekâ ile 'insan mı, araç mı, hayvan mı?' ayrımı yapılarak yanlış alarm oranını ciddi şekilde düşüren teknoloji ailesi. Sahte alarm yüzdesi %90'lara varan oranlarda azalır.

İlgili Sayfa

ColorVu

Hikvision'ın gece tam renkli kayıt teknolojisi

Geleneksel IR (siyah-beyaz) gece görüş yerine, çok düşük ışıkta bile renkli kayıt yapan Hikvision teknolojisi. Sokak ışığı olan dış cephe ve kapalı alanlar için idealdir; ColorVu 2.0 versiyonunda renk doğruluğu ciddi artmıştır.

İlgili Sayfa

DeepinView

Hikvision'ın derin öğrenmeli AI kamera serisi

Plaka tanıma, yüz tanıma, davranış analizi, kalabalık sayma gibi gelişmiş AI senaryolarını saha üzerinde yapabilen Hikvision'ın premium kamera serisi. NVIDIA tabanlı AI çipler içerir.

İlgili Sayfa

WizMind

Dahua'nın AI kamera ailesi

Dahua Technology'nin derin öğrenmeli kamera serisi; Hikvision DeepinView'a rakip olarak plaka tanıma, yüz tanıma, davranış analizi ve perimetre koruma uygulamalarında öne çıkar.

İlgili Sayfa

NVR

Network Video Recorder

IP kamera kayıt cihazı

Network Video Recorder; IP kameraların görüntülerini ağ üzerinden alıp dahili sabit disklerde saklayan, uzaktan erişim sağlayan cihaz. DVR (analog) kamera için, NVR ise dijital IP kamera için kullanılır.

DVR

Digital Video Recorder

Analog kamera kayıt cihazı

HD-TVI, HD-CVI gibi analog yüksek tanımlı kameraların görüntülerini koaksiyel kablo üzerinden alıp kayıt eden cihaz. Modern DVR'lar IP kameraları da hibrit olarak destekleyebilir.

IP Kamera

Tek kablodan güç ve veri taşıyan dijital kamera

Internet Protocol kamera; ağ üzerinden çalışan, PoE ile tek kabloyla hem güç hem veri taşıyan dijital kamera. 4K çözünürlük, AI analitik, uzak erişim gibi özellikler standarttır. Modern kurulumlarda IP standarttır.

PTZ

Pan-Tilt-Zoom

Uzaktan yönlendirilebilen optik zoomlu kamera

Pan (sağa-sola), Tilt (yukarı-aşağı), Zoom (yakınlaşma) özellikli kamera. Geniş alanları (otopark, AVM avlu, fabrika sahası) tek kameradan kapsamak için kullanılır. AI auto-tracking ile hareket eden nesneyi otomatik takip eder.

Fisheye

360° panoramik kamera

Balıkgözü lens ile 360° panoramik kayıt yapan kamera. Mağaza, toplantı salonu, oda gibi yerlerde tek kameradan tüm alanı görebilir. Yazılım dewarping ile yatay görüntüye çevrilebilir.

LPR / ANPR

License Plate Recognition / Automatic Number Plate Recognition

Plaka tanıma teknolojisi

Araç plakalarını AI ile otomatik okuyan kamera + yazılım sistemi. %99.5'e varan doğrulukla beyaz/kara liste kontrolü, otomatik bariyer açma, sahte plaka tespit gibi uygulamaları mümkün kılar.

İlgili Sayfa

Termal Kamera

Vücut ısısını gören gece kamerası

İnfrared radyasyon ile sıcak nesneleri (insan, motor, hayvan) görüntüleyen kamera. Sis, duman, karanlık, yağmur gibi koşullarda standart kameraların başaramadığı tespiti yapar. Perimetre güvenliğinde olmazsa olmaz.

İlgili Sayfa

PoE

Power over Ethernet

Tek Ethernet kablodan güç + veri

IEEE 802.3af/at/bt standartlarına göre; Cat6 ağ kablosu üzerinden hem 48V güç hem dijital veri taşır. IP kamera, VoIP telefon, Wi-Fi access point için kurulum kolaylığı sağlar. PoE+ 25W'a kadar, PoE++ 90W'a kadar destekler.

RTSP

Real Time Streaming Protocol

IP kamera canlı yayın protokolü

Canlı video akışını ağ üzerinden iletmek için kullanılan standart protokol. VLC, Hik-Connect, gDMSS gibi uygulamalar bu protokolü kullanır.

ONVIF

Kamera marka uyumluluk standardı

Open Network Video Interface Forum; farklı marka IP kameraların aynı NVR'da çalışmasını sağlayan standart. ONVIF Profile S, T, M gibi farklı uyumluluk seviyeleri vardır.

Alarm Sistemleri(6 terim)

PIR

Passive Infrared

Hareket algılayan alarm sensörü

İnsan vücut sıcaklığının yarattığı kızılötesi değişimi algılayan sensör. Standart hırsız alarm sistemlerinin omurgası. Pet-immune (evcil hayvan toleranslı) modeller 20kg altındaki canlıları algılamaz.

İlgili Sayfa

Manyetik Kontak

Kapı/pencere açılma sensörü

İki parça halindeki mıknatıs algılayıcı; biri kapı/pencere kasasında, diğeri hareketli kısımda bulunur. Açıldığında devreyi bozar ve alarm verir. Hem ince hem gizlenebilir hem güvenilirdir.

Cam Kırılma Sensörü

Cam kırılma sesini duyan sensör

Camın kırılma anındaki yüksek frekanslı ses dalgalarını algılayan akustik sensör. Mağaza vitrini, banka, kuyumcu gibi cam yüzey çok olan tesislerde standarttır.

Pet-Immune Sensör

Evcil hayvanı görmezden gelen hareket sensörü

20kg altındaki canlıları algılamayan, yetişkin insan hacmindeki hareketleri algılayan özel PIR sensörü. Evcil hayvanlı evlerde yanlış alarmı önler.

GSM Modülü

Cep telefonu hattıyla alarm haberleşmesi

Alarm panelinin internet/sabit hat yedeği olarak SIM kart üzerinden çağrı merkezine alarm sinyali iletmesini sağlar. İnternet kesilirse alternatif yol.

Grade 1/2/3/4

Alarm sistemi risk sınıflandırması

EN 50131 standardına göre alarm sistemlerinin risk seviyesi sınıflandırması. Grade 1 (düşük risk konut), Grade 2 (standart), Grade 3 (yüksek risk: banka, kuyumcu), Grade 4 (askeri/kritik altyapı).

Yangın Algılama(7 terim)

Adresli Yangın Paneli

Her dedektörün adresli olduğu yangın sistemi

Her bir duman/ısı dedektörünün ayrı adresinin olduğu, alarm anında yangının tam konumunu (oda, kat) gösteren modern yangın paneli. Otel, hastane, AVM gibi büyük binalarda zorunlu.

İlgili Sayfa

Konvansiyonel Yangın Paneli

Zon bazlı geleneksel yangın paneli

Dedektörlerin 'zon' adı verilen gruplar halinde bağlandığı, alarm anında sadece bölgeyi gösteren ekonomik yangın paneli. Küçük işyerleri ve dairelerde tercih edilir.

EN 54

Avrupa yangın algılama standardı

Yangın algılama ve anons sistemlerinin tasarım, kurulum ve sertifikasyon standartlarını belirleyen Avrupa Normu. EN54-7 (duman dedektörü), EN54-5 (ısı dedektörü), EN54-16 (anonslu tahliye) gibi alt başlıkları vardır.

Ansul Söndürme

Davlumbaz altı otomatik yağ yangını söndürme

Ticari mutfak davlumbaz altlarına kurulan, yağ yangınında otomatik tetiklenen sıvı kimyasal söndürme sistemi. NFPA 96 standardına uyumlu; restoran, otel, hastane mutfaklarında sigorta ve denetim için kritik.

İlgili Sayfa

VESDA

Aspiratif (havayı emen) duman algılama

Ortam havasını sürekli emerek hava içindeki en küçük duman parçacıklarını bile algılayan ileri yangın algılama sistemi. Sunucu odası, müze, arşiv gibi erken algılama kritik yerlerde kullanılır.

Sprinkler

Otomatik su püskürtmeli söndürme başlığı

Belirli bir sıcaklığa ulaştığında otomatik açılarak su püskürten yangın söndürme başlığı. Otel, AVM, büyük tesislerde standart söndürme yöntemi. Adresli yangın paneli ile entegre çalışır.

FM-200 / NOVEC

Gazlı söndürme sistemleri

Sunucu odası, müze, arşiv, elektrik panosu gibi su söndürmenin zarar vereceği yerlerde kullanılan temiz gazlı söndürme sistemleri. FM-200 (HFC-227ea) ve NOVEC 1230 piyasada en yaygın seçenekler.

Geçiş Kontrol(6 terim)

MIFARE DESFire

Şifreli güvenli kart teknolojisi

Eski MIFARE Classic'in yerine geçen, AES 128 şifrelemeli, klon yapılması zor profesyonel kart teknolojisi. Banka, kurumsal ofis, devlet binalarında standarttır.

İlgili Sayfa

Anti-Pass-Back

Kart paylaşımını engelleyen yazılım kuralı

Aynı kartın art arda iki defa aynı yönde geçemediği güvenlik kuralı. Bir kişinin kartı arkadaşına vermesi durumunda sistem reddeder ve alarm üretir.

Mobil Anahtar / BLE

Bluetooth ile kapı açma

Cep telefonu Bluetooth Low Energy ile kapı kilidini açan modern erişim yöntemi. Geçici misafir yetkisi, uzaktan iptal, çok cihaz desteği gibi avantajları vardır.

Anti-Spoofing

Sahte biyometri saldırılarına karşı koruma

Parmak izi okuyucularda silikon parmak izi, yüz tanımada fotoğraf-video ile geçiş denemelerini fark eden 3D liveness kontrolü. Modern terminallerde standart.

Turnike

Mekanik geçiş kontrol kapısı

Tek kişi geçişini kontrol eden mekanik bariyer; yarım boy (bel hizası) veya tam boy (yere kadar) modelleri vardır. Fabrika, plaza, stadyum girişlerinde kullanılır.

Elektromanyetik Kilit (Maglock)

Mıknatıs prensibiyle çalışan kapı kilidi

Güç verildikçe kapıyı kapalı tutan, elektrik kesildiğinde otomatik açılan kilit. EN 13637 acil çıkış standardı gereği yangın senaryosunda otomatik açılması zorunludur.

Network & Wi-Fi(4 terim)

VLAN

Virtual Local Area Network

Tek fiziksel ağda mantıksal segment

Tek bir fiziksel switch üzerinde birden çok mantıksal ağ oluşturmaya yarayan teknoloji. Kamera, kurumsal, misafir, IoT, VoIP gibi trafik türleri ayrı VLAN'larda izole edilir.

İlgili Sayfa

Cat6 / Cat6A

Yapısal kablolama kategorileri

Cat6 1 Gbps 100m, Cat6A 10 Gbps 100m destekleyen yapısal ağ kablosu. PoE+ ve PoE++ ile uyumlu; modern kurulumlarda minimum Cat6 önerilir.

Wi-Fi 6 / 6E

Modern kablosuz ağ standardı

Wi-Fi 6 (802.11ax) 2.4/5 GHz, Wi-Fi 6E aynı + 6 GHz bandı ekler. OFDMA ve MU-MIMO sayesinde çoklu cihaz ortamlarında gecikme 5-10 ms'ye iner. 100+ stabil cihaz desteği.

OTDR

Optical Time-Domain Reflectometer

Fiber optik kablo test cihazı

Fiber kabloda zayıflama, kırılma, ek noktasını ölçen profesyonel test cihazı. VGS Grup tüm fiber kurulumlarını OTDR raporu ile teslim eder.

Akıllı Ev & BMS(6 terim)

KNX

Avrupa açık bina otomasyon standardı

1990'larda Avrupa'da geliştirilen, 500+ üretici desteği olan, kablolu bus üzerinde çalışan profesyonel bina otomasyon standardı. 25+ yıl ömür, %99.99 stabilite, marka bağımsız.

İlgili Sayfa

Matter

2023'te yayınlanan akıllı ev standardı

Apple/Google/Amazon/Samsung ortak girişimiyle 2023'te yayınlanan, IP tabanlı, marka bağımsız modern akıllı ev standardı. Wi-Fi, Thread, Bluetooth üzerinden çalışır.

Zigbee

Düşük güçlü kablosuz IoT protokolü

Akıllı ev sensörleri, ampuller ve kilitler için kullanılan düşük güçlü ağ protokolü. Mesh ağı oluşturur, pil ömrü uzun (3-5 yıl). Aqara, Philips Hue gibi cihazlarda kullanılır.

DALI

Digital Addressable Lighting Interface

Profesyonel akıllı aydınlatma protokolü

Her bir armatürün ayrı adreslenebildiği, kurumsal seviye akıllı aydınlatma standardı. Plaza, otel, hastane gibi büyük binalarda kullanılır.

BACnet

BMS bina otomasyon iletişim protokolü

ASHRAE 135 standardı; HVAC, asansör, jeneratör gibi mekanik sistemlerin BMS yazılımıyla konuşmasını sağlayan açık protokol. Kamu projelerinde sıklıkla zorunlu.

İlgili Sayfa

Modbus

Endüstriyel haberleşme protokolü

1979'da yayınlanan, dünyada en yaygın endüstriyel cihaz haberleşme protokolü. RS485 (serial) ve TCP/IP (Ethernet) versiyonları vardır. PLC, enerji analizör, motor sürücüde standarttır.

Çevre Güvenliği(3 terim)

Fiber Çit Sensörü

Tel çit titreşim algılayıcı

Tel çit veya parmaklığın üstüne döşenen fiber optik kablo; tırmanma/kesme denemesindeki titreşimi algılayarak alarm verir. Tek bir hat ile 1-3 km perimetre korunabilir.

İlgili Sayfa

IR Bariyer

Görünmez infrared ışın hattı

İki direk arasında görünmez kızılötesi ışınlar gönderen, ışın kesildiğinde alarm üreten perimetre koruma sistemi. 100-300m mesafede çalışır.

Sismik Kablo

Toprak altı titreşim algılayıcı

Tesis perimetresine toprak altına döşenen, yaya veya araç geçişi sırasındaki zemin titreşimini algılayan kablo. Kritik altyapı, askeri tesis gibi yerlerde kullanılır.

Ses & Anons(5 terim)

EN 54-16

Sesli yangın anonsu sertifikasyon standardı

EN 54 yangın algılama serisi içinde yangın anons sistemleri için sertifika standardı. 20+ oda otel, hastane, AVM ve büyük binalarda EN54-16 sertifikalı anons sistemi zorunludur.

İlgili Sayfa

SPL

Sound Pressure Level

Ses basınç seviyesi (dB)

Bir hoparlörün belirli mesafede ürettiği ses şiddetini ölçen birim. Anons sistemlerinde STI ile birlikte tasarım kalitesinin temel parametresidir.

STI

Speech Transmission Index

Konuşma anlaşılırlık endeksi

Bir mekanda yapılan konuşmanın anlaşılırlık derecesini ölçen endeks. 0-1 arası değer alır; 0.45 yeterli, 0.50+ iyi, 0.65+ mükemmel. Yangın anonsu için minimum 0.50 gerekir.

Dante

Dijital ses ağı protokolü

Audinate firmasının geliştirdiği, IP ağı üzerinden 1024 kanala kadar dijital ses iletimi sağlayan profesyonel protokol. AVM, stadyum, büyük konferans salonlarında standarttır.

DSP

Digital Signal Processor

Dijital ses işlemcisi

Ses sinyalini dijital olarak işleyen, geri besleme bastırma (feedback), eşitleme (EQ), gürültü filtreleme gibi işlemleri yapan ünite. Modern konferans ve anons sistemlerinde olmazsa olmaz.

Mevzuat & Standartlar(7 terim)

5651 Sayılı Kanun

İnternet log saklama zorunluluğu

Türkiye'de internet erişimi sunan tüm kişi ve kuruluşların kullanıcı bağlantı kayıtlarını 2 yıl saklamasını zorunlu kılan kanun. Misafir Wi-Fi olan tesisler için SMS doğrulama + log saklama şarttır.

KVKK 6698

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu

Türkiye'de 2016'da yürürlüğe giren, kişisel verilerin işlenmesi, saklanması ve aktarımını düzenleyen kanun. Kamera kayıtları kişisel veri sayılır; uyarı tabelası, saklama süresi, erişim politikası zorunludur.

BDDK

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu

Banka şubelerinin güvenlik denetleyicisi

Banka şube kameralarının kayıt süresi (en az 90 gün), erişim kontrolü, MASAK uyumu gibi başlıkları düzenleyen kurum. 2024/3 sayılı tebliğ güncel referanstır.

İlgili Sayfa

MASAK

Mali Suçları Araştırma Kurulu

Aklama önleme uyum kurumu

5549 sayılı kanun çerçevesinde mali suçları araştıran kurum. Banka şubelerinde aday risk tespitinde kamera ve biyometrik veri entegrasyonu gerektirir.

EMO

Elektrik Mühendisleri Odası

Elektrik mühendisliği meslek kurumu

Tüm elektrik tesisat projelerinin sicilli mühendis tarafından imzalanması zorunluluğunu denetleyen meslek kurumu. EMO ölçüm raporları yasal geçerlidir.

İlgili Sayfa

ATEX

Patlayıcı atmosfer direktifi

2014/34/EU direktifi; akaryakıt istasyonu, kimya tesisi, boya hattı gibi patlayıcı buhar/toz olan bölgelerde kullanılacak elektrikli cihazların sertifikasyon zorunluluğu.

İlgili Sayfa

KİK 4734/4735

Kamu ihale ve sözleşme kanunları

Kamu kurumlarının mal/hizmet alımlarında uyulması zorunlu olan ihale (4734) ve sözleşme (4735) kanunları. EKAP üzerinden teklif verilir, garanti mektubu ve teminat zorunludur.

İlgili Sayfa

Genel Terimler(6 terim)

UPS

Uninterruptible Power Supply

Kesintisiz güç kaynağı

Elektrik kesintisinde sistemin batarya ile çalışmasını sağlayan güç kaynağı. Online (çift dönüşümlü) tipler en güvenilirdir; sunucu odası, NVR, BMS sistemleri için zorunludur.

ATS

Automatic Transfer Switch

Otomatik transfer panosu

Şehir elektriği kesildiğinde jeneratöre, geri geldiğinde tekrar şehir hattına otomatik geçiş yapan pano. Hastane, üretim hattı gibi kritik tesislerde kullanılır.

SCADA

Supervisory Control and Data Acquisition

Endüstriyel izleme ve kontrol yazılımı

Saha cihazlarından veri toplayan, görselleştiren, alarm üreten ve uzaktan kontrol sağlayan yazılım katmanı. BMS sistemlerinin görsel arayüzü genellikle SCADA tabanlıdır.

İlgili Sayfa

API

Application Programming Interface

Yazılımlar arası veri köprüsü

Bir yazılımın başka bir yazılım ile veri alışverişi yapmasını sağlayan arayüz. Logo, Mikro, Netsis gibi bordro sistemlerine mesai verisi aktarımı API ile yapılır.

VPN

Virtual Private Network

Şifreli ağ tüneli

İki ağ veya cihaz arasında şifreli ve özel bir bağlantı kurar. Şube-merkez bağlantısı, uzaktan müdahale, güvenli erişim için kullanılır.

IP66 / IP67

Toza ve suya dayanıklılık sınıfı

Dış mekan cihazlarının toz ve su geçirmezlik derecesini gösteren standart. İlk rakam toz (6=tam koruma), ikinci rakam su (6=güçlü su jeti, 7=geçici daldırma).

Aradığın Terim Yok mu?

Eklemememizi istediğin bir terim varsa bize iletebilirsin; sözlüğü sürekli genişletiyoruz.